O‘zbek tilshunosligi kafedrasi

Kafedraning asosiy faoliyat yo‘nalishlari o‘zbek tilining fonetika, leksikologiya, morfologiya, sintaksis, stilistika, matn lingvistikasi, pragmalingvistika, kognitiv va antroposentrik tilshunoslik kabi sohalarini o‘qitish va tadqiq etishni qamrab oladi. Shuningdek, kafedra o‘zbek tilining tarixiy taraqqiyoti, shevashunoslik, terminologiya, zamonaviy nutq madaniyati va til siyosati masalalariga ham alohida e’tibor qaratadi.

Kafedraning asosiy maqsadi – o‘zbek tilining ilmiy asoslarini chuqur egallagan, mustaqil fikrlovchi, zamonaviy lingvistik yondashuvlardan foydalana oladigan, pedagogik va ilmiy-tadqiqot faoliyatiga tayyor bo‘lgan yuqori malakali kadrlarni tayyorlashdan iborat. Shu bilan birga, kafedra o‘zbek tilining nufuzi va mavqeini oshirish, milliy til madaniyatini rivojlantirishga xizmat qiluvchi ilmiy va amaliy loyihalarni amalga oshirishni ham o‘z oldiga vazifa qilib qo‘yadi.

Kafedrada professor-o‘qituvchilar tomonidan bakalavriat va magistratura bosqichlari uchun ma’ruzalar, amaliy va seminar mashg‘ulotlari olib boriladi, bitiruv malakaviy ishlari hamda magistrlik dissertatsiyalariga rahbarlik qilinadi. Talabalarning ilmiy izlanishlarini qo‘llab-quvvatlash maqsadida ilmiy to‘garaklar faoliyat yuritadi, konferensiyalar, seminar-treninglar va davra suhbatlari tashkil etiladi.

Shuningdek, kafedra professor-o‘qituvchilari respublika va xalqaro miqyosdagi ilmiy konferensiyalarda faol ishtirok etib, ilmiy maqolalar, o‘quv qo‘llanmalar va darsliklar nashr etib kelmoqdalar. Kafedra faoliyati ta’lim, fan va amaliyot integratsiyasini ta’minlashga qaratilgan bo‘lib, zamonaviy pedagogik texnologiyalar asosida olib boriladi.

Xulosa qilib aytganda, O‘zbek tilshunosligi kafedrasi o‘zbek tilini ilmiy jihatdan o‘rganish, uni rivojlantirish va tilshunoslik sohasida raqobatbardosh mutaxassislar tayyorlash yo‘lida samarali faoliyat olib borayotgan muhim ilmiy-ta’limiy markaz hisoblanadi.

O‘zbek tilshunosligi kafedrasi mudiri filologiya fanlari doktori (DSc), dotsent F.Usmanov. Shuningdek, kafedrada 6 nafar filologiya fanlari doktori, 6 nafar filologiya fanlari nomzodi hamda 4 nafar filologiya fanlari bo‘yicha falsafa doktori va dotsentlar o‘z faoliyatlarini olib bormoqdalar.

• 60230400 – Kompyuter Lingvistikasi

• 60230100 – Filologiya va tillarni o‘qitish: o‘zbek tili

• 70230101 – Lingvistika (o‘zbek tili)

• 70230401 – Kompyuter lingvistikasi

• 70230103 – Folklorshunoslik va dialektologiya

Kafedra professor-o‘qituvchilari ilmiy-tadqiqot ishlari natijalarini respublika va xalqaro ilmiy jurnallarda, ilmiy to‘plamlarda chop etib boradilar, shuningdek, xalqaro va respublika miqyosidagi ilmiy-amaliy konferensiyalar, seminar va simpoziumlarda muntazam ishtirok etadilar. Ilmiy faoliyat doirasida monografiyalar, o‘quv qo‘llanmalar, darsliklar hamda metodik tavsiyalar tayyorlanadi va nashr etiladi.

Kafedrada ilmiy kadrlar tayyorlash masalalariga alohida e’tibor qaratilib, tayanch doktorantura va doktorantura doirasida dissertatsiya ishlari olib boriladi. Professor-o‘qituvchilar tomonidan doktorantlar, mustaqil izlanuvchilar, magistrantlar va bakalavr talabalarning ilmiy ishlariga ilmiy rahbarlik qilinadi. Talabalar ilmiy faoliyatini rivojlantirish maqsadida ilmiy to‘garaklar faoliyat yuritib, iqtidorli talabalar ilmiy konferensiya va tanlovlarga tayyorlanadi.

• Badiiy matnning pragmatik tahlili (Paralingvistik tahlil). O‘quv qo‘llanma. – Andijon: Omadbek print number one, 2025. – 138 b.

KAFEDRANING ILMIY FAOLIYATI

Kafedra professor-o‘qituvchilari ilmiy-tadqiqot ishlari natijalarini respublika va xalqaro ilmiy jurnallarda, ilmiy to‘plamlarda chop etib boradilar, shuningdek, xalqaro va respublika miqyosidagi ilmiy-amaliy konferensiyalar, seminar va simpoziumlarda muntazam ishtirok etadilar. Ilmiy faoliyat doirasida monografiyalar, o‘quv qo‘llanmalar, darsliklar hamda metodik tavsiyalar tayyorlanadi va nashr etiladi.

Kafedrada ilmiy kadrlar tayyorlash masalalariga alohida e’tibor qaratilib, tayanch doktorantura va doktorantura doirasida dissertatsiya ishlari olib boriladi. Professor-o‘qituvchilar tomonidan doktorantlar, mustaqil izlanuvchilar, magistrantlar va bakalavr talabalarning ilmiy ishlariga ilmiy rahbarlik qilinadi. Talabalar ilmiy faoliyatini rivojlantirish maqsadida ilmiy to‘garaklar faoliyat yuritib, iqtidorli talabalar ilmiy konferensiya va tanlovlarga tayyorlanadi.

ILMIY ISHLAR RO'YXATI

• Badiiy matnning pragmatik tahlili (Paralingvistik tahlil). O‘quv qo‘llanma. – Andijon: Omadbek print number one, 2025. – 138 b.

• “Tillar tipologiyasi”. O‘quv qo‘llanma. – Andijon: Omadbek print number one, 2025. – 106 b.

• “Tilshunoslik ilmiy tadqiqot metodologiyasi”. Darslik. – Andijon: Hayot nashri, 2020. – 266 b.

• Nutq madaniyati va notiqlik san’ati. Ijod maktablarining 7-sinfi uchun darslik. – Toshkent: Bookman print, 2024.

• Nutq madaniyati va notiqlik san’ati. Ijod maktablarining 8-sinfi uchun darslik. – Toshkent: Bookman print, 2024. – 127 b.

• Nutq madaniyati va notiqlik san’ati. Ijod maktablarining 9-sinfi uchun darslik. – Toshkent: Bookman print, 2024. – 131 b.

• O‘zbek tilining sohada qo‘llanishi. O‘quv qo‘llanma. – 2024-yil.

• Hozirgi o‘zbek adabiy tili. Darslik. O‘zbekiston Respublikasi Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligining 2023-yil 22-dekabrdagi 537-sonli buyrug‘i bilan nashrga ruxsat berilgan. – Toshkent–Andijon, 2024. – 10 b/t.

• Hozirgi o‘zbek adabiy tili (fonetika). Darslik. – Toshkent: Omadbek print number one, 2024. – 225 b.

• O‘zbek tilshunosligi tarixi. O‘quv qo‘llanma. – Andijon: Andijon davlat universiteti bosmaxonasi, 2023.

• Ўзбек тилида мўътадиллашув. Монография. – Тошкент: Bookmany print, 2022. – 187 б.

BAKALAVRIAT

• 60230400 – Kompyuter Lingvistikasi

• 60230100 – Filologiya va tillarni o‘qitish: o‘zbek tili

MAGISTRATURA

• 70230101 – Lingvistika (o‘zbek tili)

• 70230401 – Kompyuter lingvistikasi

• 70230103 – Folklorshunoslik va dialektologiya

Bakalavriat:

• Hozirgi o‘zbek adabiy tili

• O‘zbek tili orfografiyasi va punktuatsiyasi

• Leksikologiya va leksikografiya

• Davlat tilida ish yuritish

• Zamonaviy tilshunoslik yo‘nalishlari

Magistratura:

• O‘zbek shevalari tadqiqotlari tarixi

• Ilmiy-tadqiqot metodologiyasi

• O‘zbek lahja va shevalarining fonetik xususiyatlari

• Adabiy til va sheva leksikasining farqlanishi