Bir ixtiro tarixi
Ilm-fan tarixidan
Buyuk kashfiyotlar ortida qanday g'oya, mehnat va jasorat turadi? Bu bo'limda mamlakatimiz ilm-faniga munosib hissa qo'shgan allomalar hamda universitetimiz olimlarining ixtirolari tarixi hikoya qilinadi.
IX asrAlgoritm va algebra: Xorazmiy merosi
Muhammad ibn Muso al-Xorazmiy
Har bir kompyuter dasturi «algoritm» asosida ishlaydi. Bu so'z xorazmlik allomaning nomidan, «algebra» esa uning kitobi sarlavhasidan kelib chiqqan.
Hikoyani o'qish
IX asrNil o'lchagichi va usturlob: Farg'oniyning muhandislik mo'jizasi
Ahmad al-Farg'oniy
Farg'ona vodiysidan chiqqan olim Qohirada Nil daryosi suvini o'lchaydigan inshoot qurilishiga rahbarlik qilgan. U bugun ham saqlanib qolgan.
Hikoyani o'qish
XI asrBir tog' va bir burchak: Beruniy Yer radiusini qanday o'lchadi
Abu Rayhon Beruniy
Sahrolar bo'ylab yurmasdan, faqat bitta tog' va trigonometriya yordamida Beruniy Yer radiusini hozirgi qiymatdan atigi bir necha o'n kilometr farq bilan hisobladi.
Hikoyani o'qish
XV asrOsmonga qaratilgan 36 metrlik yoy: Ulug'bekning Fahriy sekstanti
Mirzo Ulug'bek
Samarqanddagi rasadxonada qurilgan ulkan asbob yordamida yil uzunligi bor-yo'g'i 25 soniya xatolik bilan aniqlangan.
Hikoyani o'qish
1925–1928Toshkent, 1928-yil: elektron televideniyening ilk tasviri
Boris Grabovskiy va Ivan Belyanskiy
Dunyodagi ilk to'liq elektron harakatlanuvchi tasvirlardan biri Toshkentda uzatilgan — bu Navoiy ko'chasi bo'ylab ketayotgan tramvay edi.
Hikoyani o'qish
1987-yilQuyoshni bir nuqtaga yig'ish: Parkentdagi Katta Quyosh pechi
O'zbekiston FA Materialshunoslik instituti
62 ta oyna-geliostat va ulkan parabolik konsentrator quyosh nurini yig'ib, 3000 °C gacha harorat hosil qiladi. Dunyoda bunday quvvatdagi pechlar atigi ikkita.
Hikoyani o'qish